Alıntı ve Derlemeler

19 Kasım 2016

Platon / Theaitetos

Alıntılayan: Hulusi Akkanat “…Platon’un diyaloglarının kronolojisinde dördüncü sırayı, Platon’un filozof ve yazar kariyerinde olgunluktan yaşlılığa geçişi temsil eden ara diyaloglar oluşturur. Söz konusu diyaloglar Parmenides, Theaitetos ve Phaedros’tan meydana gelir. Bu dönemi tanımlayan, hatta dönemin diyaloglarını birleştiren en önemli husus, onlarda Platon’un ilk kez sistemine, özellikle de İdealar Kuramı’na eleştirel bir gözle bakmaya başlamış olmasıdır. Nitekim Parmenides’te idealar kuramının yol açtığı güçlük ve zorluklar üzerinde yoğunlaşılır. Theaitetos’ta ise, algının bilgi […]
19 Kasım 2016

Enneadlar Plotinos’un Enneadlar

Antik filozof Platinos’un sözlerinden derlenen ve her biri dokuz bölüm kapsayan altı kitaptan oluşan eserdir. Plotinus’un öğrencisi Porfiri tarafından hazırlanmıştır. Enneadlar Dokuzluklar anlamına gelmektedir. 1. İnsan ve Ahlâk: İnsan ruhunda üç bölüm vardır: Akılsız ruh: Dış duyum ya da tutku, tutkunun algılaması (hayvan). Akıllı ruh: İç duyum, zihinsel imgeleme, kanı ve gidimli akıl (insan). Zekâ: Anlak, kavrama, anlayış. Sezgisel düşünce zekâya aittir. Üç tanrısal uknum (hipostas, töz, esas, temel, cevher) […]
19 Kasım 2016

Bir Mucizedir İnsan

Hermetika – Hermes’in Kayıp Sözleri, Bir mucizedir insan, hak etmiştir şeref ve saygıyı. Tanrıların niteliklerini almıştır, onların içinden birisi gibi. Tanrılara âşinadır, bildiğinden dolayı geldiğini aynı kaynaktan. Gözlerini saygıyla gökyüzüne çevirir ve aşağıda Yeryüzü’ne emek verir. Kutsanmıştır arada olmakla. Kendi altındakilerin sever tümünü ve sevilir üstündekilerin tümü tarafından. Güven duyarak tanrısallığına sıyrılabilir beşeri tabiatından. O her şeye erişebilir. keskin düşüncesiyle iner denizin derinliklerine. Gökler çok uzak gelmez bilgeliğiyle yükselmesine. İşlek […]
19 Kasım 2016

Hakîm

Hilmi Ziya Ülken / Felsefeye Giriş adlı kitabından derleyen: Sadık Acar Hakîmler, peygamberler ve velilerin yeryüzü tarihinde birbirine az çok yakın zamanlarda, belirli bir çağ içinde meydana çıktığını görüyoruz. Sosyo-antropolojik verilere göre ilkel dinlerde, ilkel cemiyetlerde, klanlarda bu örnek insanlara rastlamıyoruz. Bu cemiyetlerin yalnız büyücüleri, Mobung’ları, kabile resileri vardır. Daha ileri kalanların birleşmesiyle oluşmuş ilk sitelerde ise halk arasında sivrilen hükümdarlara, dini otoriteye sahip rahiplere ve kâhinlere rastlıyoruz. Fakat bunlar […]
19 Kasım 2016

Fedon’dan Alıntılar / Platon

“Gizli olarak anlatılan bir öyküye göre biz insanlar bir tür hapishanede gibiyiz ve kendimizi özgür bırakmamalı ya da kaçmamalıyız; bu bana anlaşılması güç büyük bir giz gibi görünüyor.” [1] * * * “En bilge insanların dünyadaki en iyi gözlemciler olan tanrılar onları gözlerken hizmetlerini bırakmaya istekli olmaları usa uygun değildir. Bilge insan hiç kuşkusuz özgür olunca başının çaresine onlardan daha iyi bakacağını düşünmez. Belki de aptal biri böyle düşünüp efendisinden […]
19 Kasım 2016

Platon'un Mağara Alegorisi

Uzun girişi, ışığa açılan bir çeşit yeraltı mağarasında yaşayan insanlar halet et. Bu adamların çocukluklarından beri ayaklarından ve boyunlarından prangalanmış olduklarını, bu nedenle hep aynı noktada kaldıklarını, sadece önlerine bakabildiklerini, prangalar yüzünden kafalarını çeviremediklerini düşün. Arkalarında, yüksek bir yerde yanan ateşten çıkan bir ışık olsun, ateşle mahkûmlar arasında uzanan bir yol. Ön tarafta alçak bir duvar inşa edilmiş; kukla göstericilerinin, üzerinde kulakları oynattıkları, seyircilerle kendilerinin arasındaki bölme gibi bir duvar. […]
19 Kasım 2016

Falih Rıfkı Atay “Çankaya”da Anlatıyor

Kurtuluş Savaşı’ndan önceki yıllarda… Biz ahir zamanlık kâbusu ile gözlerimizi açardık. Bu devlet kurtulmaz, bu millet adam olmaz, Moskof ve Avusturya gavuru bizi yaşamaya bırakmaz, ilk gençlikte hep işittiğimiz sözler bunlardır. İstanbul’da hayat denilebilecek ne varsa Hıristiyanlarda ve yabancılardadır. Kapitülasyonlar, yabancılar tarafından baskılar ve gündelik müdahaleler Türk ve Müslüman halkın az çok aydıncalarını iyileşmez bir aşağılık duygusu altında ezmektedir. Saray, can havli ile şeriatçılığa sarılmıştır. Medrese takımı, halka bu kara […]
18 Kasım 2016

Osiris Miti

Zamanın başlangıcından evvel, mutlak karanlığın ve kaosun tanrısı olan Nun, yaratıcı tanrı Atum Ra’yı var eder. Bundan sonra tanrı Shu (rüzgar) ve tanrıça Tefnut (su) yaratılarak onların iki çocukları olan Geb (yer) ve Nut (gök) hayata geldiler. Geb ve Nut’un birlikteliğinden de Osiris, İsis, Seth ve Nepthis adlı dört tanrı doğdu. Ve onlarla birlikte Dünya’daki tüm canlılar meydana geldi. Osiris kral tanrıdır. Dünyevi yönetimin de başında olan manevi bir şahsiyeti […]
18 Kasım 2016

Yaşayan Kozmos

Yaşayan Kozmos Asli Zihin, Hayat ve Işık olan, iki cinsiyetli olarak, doğurdu Kozmos’un Zihnini. Asli Zihin devimsizdir her zaman, sonsuz ve değişmezdir, kendisi içerir bu Kozmik Zihni, duyular için algılanamaz olan. Duyularla algılanan Kozmos bir kopyası ve suretidir bu sonsuz Kozmik Zihin’in, aynadaki bir yansıma gibi. Her şeyin ilkidir ve başlangıcı olmayandır Atum. İkincisi Kozmos’tur, Atum’un suretinde yapılmış olan. Kozmos ikinci bir tanrı olduğundan, o da ölümsüz bir varlıktır ve […]