Kültür ve Toplumbilim

10 Kasım 2023

100. Yılında Türkiye Cumhuriyeti Toplumu

Zaman olarak tarih sürekli olarak ileriye doğru gidiyor gibi gözükse de, toplumlar için bu ileriye gidiş bir ilerleme olmayabilir. Tarihsel olarak, şu anda içinde bulunduğumuz modern kavramlarla yönetilen toplum, aslında insanların topluluklar içerisinde yaşamaya başladığı tarihî süreç içerisinde taze bir olgudur. Uygarlığın zirvesi olarak görülen Avrupa’yı, arada kalan Türkiye’yi ve uygarlık dışı Afganistan’ı yan yana koyduğumuzda hepsi aynı kronolojik zamanda yaşıyor olsalar da aynı tarihi paylaşmazlar. Kültürler kendi tinlerinin tezahürlerini […]
1 Kasım 2023

Atatürk, Anadolu İrfanı ve Aydınlanma

Giriş Nedir bu Anadolu irfanı? Son günlerde farklı kesimler tarafından dillendirilen “Anadolu İrfanı” kavramının gündelik siyasi retoriğin kullanışlı argümanları arasında yerini aldığı gözlenmektedir. “Gerçek İslam bu değil!” karşı çıkışıyla özellikle radikalleşen İslam savunularıyla aralarına fark koymak, Daeş, Hizbullah vb. terör örgütlerinin yarattığı İslam algısının oluşturduğu intibayı ortadan kaldırmak isteyen yeni söylem pratikleri arasında Anadolu İrfanı vurgularına daha çok rastlanmaktadır. Tarih yazıcılığı ve retroaktif çaba yeni mitleri ve tarihi kişilikleri yeniden […]
16 Mart 2023

Toplum

Bireyin, kendisini “toplum” olarak adlandırılan bir şeye karşı ait hissetmesi; kültürel yapı ve ilişkilerin yansımasının zihin yoluyla içselleştirilmesi ve bunun etrafında toplanmasıyla ortaya çıkar. Bu toplaşma organizmanın kendi bütünlüğü içinde zorunlu gibi gözükse de büyük ölçekte sebebi sevgidir. Büyük ölçeğe, büyük resme odaklandığımızda Jung, toplumların (beşerin) hareketini “gözü olmayan dev bir solucan” olarak betimlemiştir. Göz (gaye) olmadığında, toplum içgüdüleriyle (şehvet-şiddet) hareket eder. En basit haliyle ilk-el kabilelerden, görece gelişmiş (teknolojik […]
16 Mart 2023

Bir Hayat Dersi: Rocky Felsefesi

Takdim Neden dövüşüyorsun? Çünkü dans edip şarkı söyleyemiyorum! Raund 1 Rocky, ‘kaya’ anlamına gelen rock sözcüğünden türemiş bir isim… Rocky filmini bilmeyen var mıdır? 70’lerin kült filmlerinden biri… Oscarlı üstelik… “Filmi izlerken, dikkatimi çeken teolojik unsurları da hesaba katarsak, Hz. İsa’nın, ‘Kilisemi bu kayanın üzerine inşa edeceğim’ sözüne bir gönderme var mı gerçekten hikâyede?” diye sordum. Kenan da kendisinden emin bir ifadeyle, “Biraz abartmanın sakıncası yok,” diyerek tüm ukalalığını üzerine […]
17 Kasım 2020

Modernist Kültürde Ölüm

Öz Bu makalenin sorunsalı, insanın toplumsal tarihi boyunca ölüm olgusunu algılama ve karşılama biçimlerinin sürekli değişimine dikkat çekmek ve buradan hareketle ölümün, günümüz modern sanayi toplumlarının kültüründe nasıl bir çehreye dönüştüğünü tartışmaktır. İnsanın ölümü yorumlaması ve ölüm karşısında takındığı tutum, onun nasıl bir coğrafyada, nasıl bir inanç ikliminde, nasıl bir ekonomik, politik ve kültürel yapılanma biçiminde olduğu ile ilgilidir. Tüm bunlara bir de insanın bireysel olarak ölümü sorgulayışı, ölüm olgusunu felsefi […]
10 Ocak 2020

Bedenin Metalaşma Süreci ve Reklam Yoluyla İmaj Yaratımı

Giriş “Bedenimin efendisi, ruhumun kaptanıyım” Burma’nın Kayan kabilesinin kadınlarının boyunlarına taktıkları metal halkalar, Paris’in moda sektöründe çalışan bir kadın ya da erkek için çekici olmaktan çok uzak, hatta yasaktır. Bir Kayan kadını gibi boyun bağlayarak modern dünyada yer bulamazsınız. Ya da Himba kadınlarının çıplak bedenlerini kırmızı çamurla kaplamalarını güzel ve alımlı bulacak modern dünya insanı bulmak bir hayli zor olacaktır. Buna karşılık Brezilya Amazonukabilelerinin yaşlılarının, modern insanlar gibi giyinmeyi ve […]
10 Ocak 2020

Layık mıyız Çocuklarımıza?

Çoğumuz yetişkin yanlışlarızdır aslında Katı, güvensiz, kibirli Çocuklar yaşar yanı başımızda Geleceğin gözüpek öncüleri Masum bir meraktır taşar içlerinden Yanıtsız çoğu kez ve hazır bağışlamaya Soralım kendi kendimize bazen Layık mıyız çocuklarımıza?[1] Çocuk, bebeklik çağıyla erginlik çağı arasındaki gelişme döneminde bulunan kişilere verilen isimdir (Türk Dil Kurumu ve Dil Derneği, 2018 ). Çocuk kavramı yirmi birinci yüzyılda herkes tarafından aynı algılansa da, tarih boyunca kültürden kültüre ve dönemin getirdiği zorluklara […]
10 Ocak 2020

İnsan Hakları ve Yapay Zekâ: Acilen Gerekli Bir Gündem

Mathias Risse / Çeviri: Selçuk Alev Bu yazı, Harvard Kennedy School, Carr Center for Human Rights Policy için 2018 yılında yazılmış bildiridir. Giriş Yapay zekâ insan hakları için zorluklar doğurur. İnsan haklarının arkasındaki ana fikir insan yaşamının dokunulmazlığıdır, bu daha az himayeye değer öteki yaşam formlarına insanoğlunun hiyerarşik bir üstünlüğünü temel olarak alan üstü örtülü bir varsayımdır. Bu temel varsayımlar, bilindik şekilde canlı olmayan ama yine de duyarlı, önsezileri güçlü, […]
10 Ocak 2020

権利 (kenri)

biri size birdenbire damdan düşer gibi nedir yahu bu mobilyacıların tahta cilalama hakkı diye bir sual sorsa.. şaşırır kalırsınız. ne cevap vereceğinizi bilemezsiniz. çünkü hayatınızda ne mobilyacılarla ne de cilalama işleriyle yakından uzaktan hiçbir ilişkiniz olmamıştır.. kaldı ki hakları.. yani bir tahta cilalama işi için hak’ mı lazım.. dur bakalım dersiniz.. bi araştıralım.. insan hakları denilince de onlarca sene, belki de daha uzun bir süre üstünde yaşamaya gayret ettiğimiz bu […]