Tarih her zaman insanın vazgeçilmez ilgi alanı olagelmiştir. Yazının amacı bunun nedenlerini değil; Atatürk’ün, bir ulusun yeniden doğuşuna önderlik ederken gösterdiği tarihsel inisiyatif, düşünce derinliği, ilkelerindeki evrensel boyutun Hegel’in tarih felsefesiyle taşıdığı paralellikleri göstermek olacaktır. Olguların ve tarihsel süreçlerin kavranması, inceleme yöntemine bağlı olarak değişiklik gösterir. Ancak bu durum, onlar [...]
Uyudum uyandım bir gölgelikti mekan Boyasız oyuncaklar gibi geçen günler, Bakışlarında ısınamadığım yamaçtan, Taşır beni; Çoban yıldızının gözleriyle Kalem tutmayan ellerimin örtülü hünerine. Zeus’un şimşekleriyle yeşeren dal Anlatırdı öyküsünü, Kınalı Kekliğin diliyle. Bir Şakalak bu kadar mı bilge Nasıl da taşır gökyüzünü. Yeşil Başlı Ördek mi bu başak, Salınır ikindinin [...]
Durgundu kıyılarım, Yarım aydı, dahası dolunaydı tesellisi “anlatılmaz, yaşanırdı” beklentisi Gecenin coğrafyasında gümüştendi haritası Bir kelebek uçumudur ufkum Gelir dolanı dolanı Gider aranı aranı. Işıkla suyun sevişmesi gözlerin Rönesans resimleri düşürür Zifiri karanlıklara. Mona Lisa’nın tebessümüdür güller “Su içen güvercin ürkekliği” bakışlar Doğmamış cana gölgelik Salınır uçları endamlı Çıldırtır yürek [...]
Bilincimize evrensel nitelikler miras kalır. Zihinsel çabalarımızın tümünde temel içerik budur; evrenseli ortaya çıkarmak ya da evrensel etki gösterecek güçte sonuçlar ortaya koymak. Bilinç görünenle yetinemez, onun gerisine geçmek, kökenlerine inmek, ilişkilerini izlemek ve gelecekte ne olabileceği konusunda öngörüde bulunmak ister. Genel olarak varlık dünyası bilincin önüne iki biçimde çıkar; [...]
İçinde yaşanılan ortam yeterli bulunsaydı, bireysel ve toplumsal koşullar değişmeden kalırdı. Yetersizlik; hem fiziki gereksinimlerin dayatması, hem de alışılagelenin tekdüzeliğinden kurtulma isteğinden doğar. İstek oluşturmak, onu doyuma kavuşturacak eylemi doğuruyor. Eylem değişimi, tarihi, kültürü üretiyor. İnsanın varoluş kaygısı, gününü kurtarmak, geleceği garanti altına almak, eylemliliğinin bütün doğrultularını belirliyor. Fiziki varoluş [...]
Hayata ne için geldiğimiz sorusuna doğru dürüst bir yanıt veremeyiz, ancak ne aradığımız konusunda bir şeyler söyleyebiliriz. Yaşımıza, sosyal konumumuza, yetilerimize ve olanaklarımıza bağlı olarak farklı yanıtlarımız olsa da bunları soyutlamaya taşıdığımızda sonuçta “Mutluluk” istediğimiz konusunda birbirimize yaklaşırız. Diğer tüm canlılardan farklı yanlarımızdan birisi de bu; maddî yaşantımızı nasıl sürdüreceğiz [...]
Her şey bilmeye konu olabilir. Şu anlamda; hiçbir şey bilincin önünde bilinmez olarak kalamaz. Bilen özne olur ve bu evrensel özne olan tek varlık insandır. Bir şeyin bilinebilirliği onun halden hale geçmesine bağlı. Ama bu “geçişlerin” bir sistemi, zorunlu iç bağlantıları ve süreçleri olduğuna da bağlıdır. Bilme bu dönüşümlerin, süreçlerin [...]
Sanat güzelliğin açığa çıkması, duyuların önüne getirilmesidir. Güzelin kendisinin varoluş biçimleri sanatın değişik alanlarında görülür. Sanatta sınıflama onun konusuna göre değil kullandığı araç ve yöntemlere göre yapılır. Hangi biçim altında gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin farklı sanat alanlarının ortak yanları vardır; amacı güzellik, aracı imge, yöntemi hayal gücü, iletisi duygularadır. ‘Güzel’ kavramı ‘İyi’ [...]
Kaygılarımız neredeyse soluğumuz, kan dolaşımımız kadar yakındır bize, benliğimizin her yanına nüfuz ederek bütün ilişkilerimizin içine sızabiliyor. Beğenilme kaygısı, başarma kaygısı, gelecek kaygısı, anlatma-iknâ etme kaygısı, farklı olma kaygısı... Neredeyse kendi farkındalığımızı kaygılarımızla duyumsarız. Bunun iyi mi yoksa kötü bir şey mi olduğu sorusunu sormak, herhangi bir yargıda bulunmak yerine, [...]