Tarih

6 Şubat 2024

Süreç ve Tarihsel Özne

Tarihi özneler yaratır ama özneler de tarihe ve tarihten doğarlar. Öznelerin belirleyici olduğu bir süreç yani tarih, aynı olgunun basit tekrarı olamaz. Öznelerin tutkuları, amaçları ve karakterleri tarihsel sürecin ruhu ve yaratıcı enerjisi olarak görülmelidir. Her şeyin bir geçmişi vardır, ancak tarihi yoktur: Doğada sadece görünüşlerin akışı ve bu sürecin ürünü olarak ortaya çıkan olgu ve olaylar vardır. Ancak bunlar Varlığın bir süre görünüşte parlayıp yerini bir başkasına bırakarak sönümlenmesi […]
28 Şubat 2024

Mustafa Kemal’in Atatürk İnşası

Günlük tartışmaların ötesinde; Mustafa Kemal Atatürk’ü sevmek kolay zira onun sayesinde bağımsız bir ülkede özgür bireyler olarak yaşıyoruz. Ancak Mustafa Kemal’i anlamak o kadar da kolay değil çünkü karşımızda 16. Kolordu Komutanı olarak Silvan-Bitlis yöresinde görevli iken 7 Kasım – 25 Aralık 1916 arasındaki o 49 günlük sürede, ikisi yabancı dilde toplamda yedi kitap okumuş bir insan var (bu kitaplardan ikisi Namık Kemal’e, biri “Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür […]
21 Aralık 2023

Yüzüncü Yılda Cumhuriyet

Askeri Lise sıralarında öğrenci iken “république” (cumhuriyet) diye bağıran genç Mustafa Kemal, cumhurbaşkanı olduktan sonra “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir.” derken bunu ecdadından miras aldığını özellikle belirtmektedir. Tarihte esareti kabul etmemiş bir millet olduğumuzu vurgular. Çocukluk arkadaşı ve sırdaşı Nuri Conker ile yazışmalarını içeren Zabit ve Kumandan ile Hasbihal adlı kitapta zabit Mustafa Kemal, askerleri ve dolayısıyla insanları yönetmeyi bir sanat olarak görür ve şöyle der: “İnsanlar ancak emelleri, fikirleri […]
21 Aralık 2023

Atatürk, Cumhuriyet ve Töre

Bu yazıda, Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyet’i kurarken dayanak aldığı Türklük ve Türk töresi ile bağlarını irdelemeye çalışacağız. Kemal Atatürk neden Cumhuriyet’i kurma gereksinimi duymuştur? Bu sorunun cevabını “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir.” sözleri ile bizzat Atatürk’ün kendisinin cevapladığını düşünüyorum. Her insanın birey olarak özgür olması gerekir fakat içinde yaşadığı toplum eğer bağımsız değilse, bu özgürlüğün hakiki anlamıyla yaşanmayacağı da bir gerçektir. Bu sebeple, toplumun da bağımsız olması gerekmektedir. Atatürk, “Bence […]
24 Kasım 2021

Onomastik Çerçevede Osmanlı Kuruluş Dönemi Tarihi

Bu yazı Vatan Özgül’ün “Onomastik Çerçevede Osmanlı Kuruluş Dönemi Tarihi” kitabının önsözüdür… Konuya; ömrünün büyük bir bölümünü Osmanlı’nın kuruluş dönemini araştırmaya adamış, ancak ölmeden evvel son 5 sene içinde, Fuad Köprülü merkezli “Kayı Boyu faraziyesini bırakıp”, bir nevi öz eleştiri yapmaya başlayarak, Osman Bey ve Osmanlı kuruluş dönemiyle ilgili bilinenlerin/paradigmanın doğru olmadığını söyleyen Halil İnalcık’ın şu sözleriyle başlamak isteriz: “İlk Osmanlı devletini tamamıyla yeniden ele almak lazım.” “Şimdiye kadar yazılan […]
2 Mart 2020

Mao Çe/Ze – Tung

“Bir Devrimcinin Otobiyografisi”[1] ve “Uzun Devrim”[2] (Mao’dan Tiananmen Meydanı’na) “ Vicdan sahibi olmakta aşırılıkta gerçek bir hastalıktır. Böyle olduğuna yemin ederim.” -Fyodor Mihayloviç Dostoyevski,‘Yeraltından Anılar/Notlar’- 1893 yılında Çin’in Hunan eyaletinde doğdu. Babası zengin bir kişiydi. 13 yaşına kadar sabahları tarlada çalışan öğleden sonraları da okula giden Mao, 1911 yılında Guomindang ordusuna katıldı. Bu ordu 1912 yılında Mançu Hanedanı’nı devirerek cumhuriyet ilan etti. Mao, Marksist fikirlerle de öğretmen okulunda okurken tanıştı; […]