Orhan Tuncay

17 Kasım 2020

Sevsen Öldürürler Sevmesem Öldüm

Ölüm Varken Anın uçukluğudur gölgelenen benizde Istıraplar demliğinden süzülürken acılar Sonsuzluk çaresizliği basılı bağrına Ellerinden akıp kayan yaşanmış anılar   Yatağının başucunda titrerken bir kandil Solan güneşlerde uykuya susar gözler Karanlığı çöktü çökecek kış mevsiminin Uzayıp kaçan yaşamla uzayıp giden sisler   Derin esintisi sarmalar şu bilinmezlerin Son nefes dudakta adeta son kez dans eder Kucağına alıp Azrail sararken bedenini “Sen varken ölüm yoktu, ölüm geldi sen yoksun,” der.   […]
2 Mart 2020

Darwin: Dünü, Günü, Bugünü

Bu makalemde, Darwin’e giden yolda kimler vardı, Darwin neler söyledi ve Darwin’den sonra bu yolda bugüne dek neler oldu, anlatmaya çalışacağım. Darwin’den bahsederken kitaplarının konularına da kısaca değineceğim. Darwin’in pragmatist[1] mi yoksa yararcı[2] mı olduğunu düşünürsek, bana göre ikisi de değil. O bir meraklı. Bu yola meraklı olduğu için girmiş. Kendisi bir felsefeci değil. Merak kediyi öldürür, derler. Darwin de dindarlar bana ne yaparlar diye korkudan ölecekmiş. Bu nedenle de […]
18 Eylül 2019

Arketip Nasıl Bi Tip

Bu yazımda kültürü derinden etkilediği söylenen bu tipe yakından bakmak istiyorum. Belki de böylece bazı kitapların nasıl klasikleştiklerini anlayabiliriz. Önce klasik eser ve popüler eser (klasik severler, buradaki eser kelimesine karşı çıkabilirler) üzerine biraz kafa yoralım. Klasik eser zamanı aşar, adeta ölümsüzleşir, sonraki sanatçıları etkiler, onların yazımına bilinçli veya bilinçsiz biçimde süzülür, okuma sevenler için genellikle okumaya başlangıç aşamasını oluşturur. Türünü en iyi biçimde temsil ettiği görüşü hâkimdir. Tahsin Yücel’in […]
3 Mayıs 2019

Ermişler ya da Günahkârlar

“Ermişler ya da Günahkârlar”, “Küheylan” ve “Bir Delinin Hatıra Defteri” unutamadığım üç tiyatro eseridir. Nietzsche ne zaman aklıma gelse, bilincimin bir köşesinden Ermişler Ya da Günahkârlar tiyatro eseri bana göz kırpar. Nietzsche’nin on kitabını çevirdim. Yaşamını defalarca okudum ve hep onun bir ermiş mi günahkâr mı, dahi mi deli mi olduğunu düşündüm. Sık sık akılları kurcaladığına göre sevenlerinin ve sevmeyenlerinin gözünde tarihe damga vurduğu yadsınamaz. “90 Dakikada Nietzsche” kitabında, Paul […]
15 Mart 2019

Ütopyanın Distopyası

Ütopya Tutuculuğu: “Utopia’da öğretmenin işi bütün görgü ve bilgisini körpe yaşta çocuğun kafasına Cumhuriyeti koruyacak olan sağlam ilkeleri yerleştirmeye harcamaktır.” Thomas More Ütopya Ötekileştirmesi: “Bunda da şaşılacak bir şey yok, çünkü doğa herkese kendi yarattığını sevip okşama içgüdüsünü verir: Karga da, maymun da kendi yavrularına gülümser yalnız.” Thomas More Ütopya Din Ayrıcalığı: “Utopia’da rahiplikten daha şerefli bir görev yoktur. Rahiplere gösterilen saygı o kadar büyüktür ki, onlardan biri suç işlerse […]
30 Mayıs 2018

Umut kimin ekmeği?

Umut, fakirin ekmeği, Umut, kralın tanrı olabilme beklentisi, Umut, Kaf dağının ardındaki Anka kuşu, Umut, yaşam enerjisi, Umut, ütopya, Umut, bebeğimize verdiğimiz isim, Umut, somut kötü verilere rağmen ekonomiye güvenin nedeni, Umut, hocanın öğrencisini sopayla adam edeceği inancı. Kısaca güldüren de umut, süründüren de. Umut, gelecekle ilgili iyi beklentiler taşımamız durumudur. Büyüdüğümüz zaman kendi kararlarımızı daha kolay alabileceğimiz biçiminde gerçekçi umutlarımız olabileceği gibi, “Eşeğin önüne bağlı havucu yiyebileceği” gibi düşsel […]
3 Ağustos 2017

Sürüklenenler

Çiseleyen yağmur bir an için sanki yüreğini sızlattı. Parkasının içinde daha fazla büzüldü ve bu şekilde soğuktan korunacağını düşündü. Ankara’nın isli dumanlı havasını soluyarak uzun adımlarla yürümeye devam etti. Berbat bir hava, zorlu bir yaşam, ama ilkeli ve onurlu. Yirmi iki yaşındaydı. Esmer tenli, iri siyah gözlü, kalın kaşlı bir doğu delikanlısıydı. Dön sene önce Ankara’ya Üniversite öğrenimi için gelmiş ve zar zor talebe yurtlarından birisine yerleşmişti. Şehire ondan daha […]
3 Ağustos 2017

Tarih Bilinci ve Darwin

Tarih bilinci kavramını bir çok bakış açılarıyla ele alıp incelemek olanak dahilinde. Yani bizi bugüne getiren çeşitli etkileri anlayarak, tarih süreci ile olan ilişkimizi kavrayarak, kim veya ne olduğumuza daha uzun bir perspektiften bakma çabası ve hatta buradan da nereye gidebileceğimizi öngörebilme ümidi. Doğal olarak zor bir çaba biçiminde ortaya çıkıyor. Ön yargılarımız, ideolojilerimiz, yanılsamalarımız, çarpıtılan tarih yazıları ve tabularımız vs, vs. bizi rahatlıkla istenmeyen bir yöne doğru sürükleyebilir. Bütün […]
3 Ağustos 2017

Bizimkisi Kara Kuşak, Sizinkisi Ne Kuşak?

Öykümüzde bahsi geçen kişiler ve anlatan tamamen hayal ürünüdür. Gerçek yaşam yaklaşımları ve yaşam öyküleriyle oluşabilecek benzerlikler tamamen rastlantısaldır. Amacım, yalnızca bir öykü çerçevesinde kuşaklar arası çatışmayı, yani başka bir deyişle, yaşama bakış açılarının farklı olması nedeniyle aynı frekansta oluşamayan iletişimi yansıtmaktır. Çocukluğumu anımsadığım zamanlar oluyor. Sevgili annem ve babam gözümde her canlandığında onları rahmetle anıyorum. Sanırım ben de herkes gibi o eski güzel günleri özlüyorum. Zira yaşam her gün […]