Ayşe Acar

27 Haziran 2023

Fichte ve Yunus Emre’de Arı Ben’in İfadesi

Ayşe Acar & Sadık Acar Önsöz Bu çalışma Fichte ve Yunus Emre’de Arı Ben’in ele alınış ve ifade ediliş tarzlarındaki ortak temalara yer vermektedir. Bu amaçla çalışma, Batı zihin dünyasında Descartes’la başlayan modern öznenin Alman İdealizmine kadar varılan süreçte giderek saltık özneye dönüşmesine ve Fichte’de her şeyin temeline konan Arı Ben’in ifadesine yoğunlaşmaktadır. Özne nesne düalitesi birliğe kavuşturmak, varoluşu Ben’in etkinlik alanı ve ürünü olarak tek bir ilkeye dayalı olarak […]
9 Mayıs 2023

Doğu Batı Arasında Felsefe

Ne isek o oluşumuzu bilincimizin önüne koymadan özgürlüğü erek edinmek olanaklı değildir. Yapıcıları tarafından inşa edilen tarihin şimdiki diliminde kendisini hazır bulan bir birey, kendisine “ben kimim?” sorusunu yönelttiğinde öncelikle “şimdinin toprağında”[1] yetişmediğini fark etmelidir. Her insan kişisi geçmişin emek verdiği, dünden bugüne aktarılan bir mirastır. Dil, günlük yaşamın âdetleri, beceriler ve dertler bir kuşaktan ötekine aktarılırken, mirası devralan “kendim” dediği şeyi devralır. Düşünce ediminin gerçek anlamda henüz kendini göstermediği […]
16 Mart 2023

Platon’un Mağarasından Çıkamamak

Mağaranın içinde sıkışıp kalanlar, gölgeye ‘hakikat’ diye sarılırlar. Bir sözün benzetme amacıyla başka bir söz yerine kullanılmasına eğretileme (istiare-teşbih) denir. Sanat ve edebiyatta bir enstrüman gibi kullanılan eğretileme aynı zamanda anlaşılması güç bir konuyu dinleyicinin idrak düzeyine taşımanın yöntemidir. Platon’un mağara anlatımı bunun en iyi örneklerindendir. Bir grup insan mağaranın içindedir. Ömürleri bu mağarada geçen insanların elleri ve ayakları zincirli, yüzleri mağaranın duvarına dönüktür. Mağaranın duvarına yansıyan birtakım gölgeler vardır. […]
17 Mayıs 2022

Tinin Fenomenolojisinde Doğal Bilinç ve Platon’un Mağarası

Özet: Bu makale G. W. F. Hegel’in bir tür keşif yolculuğu olarak tanımladığı “Tinin Fenomenolojisi” (The Phenomenology of Spirit) eserinde Hegel’in uyguladığı yöntemi genel hatlarıyla tanımlarken eserde “duyusal kesinlik ya da bu ve sanma” (sensuous-certainty; or the “this” and meaning something), “algı ya da şey ve yanılsama” (perceiving; or the thing and illusion), “kuvvet ve anlama yetisi, görünüş ve duyulur üstü dünya” (force and the understanding; appearance and the supersensible […]
4 Mart 2022

Sokrates, Kendilik ve Mimesis

Özet: Bu makale Platon’un “mimesis” kavramındaki iyi mimesis – kötü mimesis ayrımını esas alarak bir tür mimetik deneyim olarak yorumlanabilecek olan kendilik deneyiminde –Sokrates örneği üzerinden– iyi mimesis’i anlamlandırmayı amaçlamaktadır. Sokrates -Alcibiades ilişkisinde ilişkinin diyalektik biçimine dikkat çekmek isteyen makale Sokrates’in kimliği ile bütünleşmiş olan “kendini tanı!” (gnothi seauton) ilkesinin kendilik kaygısı (epimeleia heautou) ile olan bağlantısına değinirken modern dönemlerde tanımlanan kendilik anlayışının kötü bir mimesis olabileceği üzerinde duracaktır.   […]
27 Mayıs 2021

Evrenin Tanrısal Yönetimine İnancımızın Temeli Üzerine: Fichte, İnanç ve İnsan

Özet: Alman idealizminin önemli temsilcileri arasında yer alan Johann Gottlieb Fichte’nin “Evrenin Tanrısal Yönetimine İnancımızın Temeli Üzerine”[1] adlı kısa denemesi 1798 yılında yayınlanmıştır. Deneme, Fichte’nin düşünce sisteminin merkezinde duran Wissenschaftslehre temel alarak yazılmış, din felsefesine dair görüşlerinin yer aldığı bir tür manifesto niteliği taşımaktadır. Bu makale “Evrenin Tanrısal Yönetimine İnancımızın Temeli Üzerine” adlı denemede Fichte’nin inanç konusuna yaklaşımını anlamayı ve yaklaşımı din felsefesinde yer alan “Tanrı’nın Varlığının Delilleri Tartışmaları” ile […]
18 Eylül 2020

Aristoteles’in, Platon Reddiyesi Olarak Doksolojik Olanda Etik İnşa Etme Çabası

Özet: Hesaplanabilir, ölçülebilir bir şema olarak içinde bulunduğumuz yaşam kendini mutlak bir gerçeklik olarak dayatsa da ya da gerçekliğimizin bütünüyle bundan ibaret olduğunu kabul ediyor olsak da, Platon bize bıraktığı diyaloglarla gerçeğe benzeyenin bir mimesis (taklit) olduğunu söylemeye hala devam ediyor. Bu makale Aristoteles’in “Nikomakhos’a Etik” eserinde inşa etmeye çalıştığı etik teorinin nasıl ve ne amaçla inşa edildiğine dikkat çekerken Platon’un insanlık durumuna (doxa) dair yaptığı eleştirileri anlamayı amaçlamaktadır. Platon’da […]
11 Mayıs 2020

Aletheia, Lethe ve Ölüme Karşı Meydan Okuyan Aşk

Özet: Antik Yunan’da evrenselleştirilebilecek bir insan doğası bulunmaz; insan potansiyellerden oluşan, potansiyelleri teorik ve pratik yaratıcı faaliyetle ortaya koyandır.[1] Evrensel insan doğası anlayışıyla şekillenmiş modern bir insan Antik Yunan’a dair okuma yapmaya karar verdiğinde ya bütünüyle Antik Yunan’a ait olmayan bir anlayışa sahip olacaktır ya da daha önce hiç karşılaşmadığı ve bu nedenle bilmediği bu anlatımın ona ne söylediğini anlama çabasına girecektir. İnsan, anlama çabasına yönelse de Doxa ile kuşatılmış […]
15 Mart 2019

Ütopik Diyalog Duva Sokor

Yerin yüzeyi üzerinde atılan her adımla biraz daha genişliyordu. Hayvanların attığı adımlar daha fazlaydı. Yedi mevsimin altıncısı yaşanıyordu. Soğuk Gece, İlkbahar, Yaz, Sıcak Gün ve Sonbahar ara ara gelmiş, şimdi Kış yaşanıyordu ve Buz Yağmuru da gelebilirdi. Adımlar yeri genişletirken atılan adımların hızı mevsimleri değiştiriyordu. Yorulmuşlardı. Dinlenmek için duracak olsalar yağmurlar başlayacak, damlalar yere değemeden havada buz kesilecekti. Onlar adımlarını atmadığı sürece buz damlaları orada duracak, adımlarını atacak olsalar damlalar […]