Sayı 26 - Temmuz 2012

20 Temmuz’da Ramazan ayı başlıyor. İslam’ın şartlarından biri olan “oruç”, Bakara suresinde Müslümanlara farz kılınmıştır. 

Oruç Kuran’da “savm–sıyam” olarak geçer. Savm kelimesi “hareketsiz kalmak, susmak, nefsi tutmak” anlamlarına gelir. Sıyam ise savm kelimesinin çoğulu olarak kullanılır. 

Gün doğmadan niyet edilerek günbatımına kadar katı ya da sıvı herhangi bir gıda almadan tutulan oruç, üreme ve konuşma gibi diğer dünyevi hazlardan da bir süre uzak kalarak nefsi terbiye edip iyi, ahlâklı bir insan olmayı öğretmeyi amaçlar. Aç ve susuz kalabilmek kendi bedenine hükmedebilme yetisini geliştirir. Allah’a adanarak tutulan oruç iç huzura ve mutluluğa ulaştırır.

Bakara suresinde, “Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sizin de üzerinize farz kılındı. Bu sayede korunmanız umulmaktadır,”denilir. Yani oruç sadece İslamiyet’te emredilmez, diğer dinlerde ve öğretilerde de vardır.

Yahudilikte Yom Kippur’da, Yahudi takviminin ilk ayının onuncu günü 26 saat boyunca oruç tutulur. Hıristiyanlıkta Paskalya döneminde 49 gün hayvansal gıdalardan uzak durularak oruç tutulur. 

Yoga öğretilerinde ise oruç tutmak çok önemli bir yere sahiptir. Yemek yemeden uzun süre kalarak fiziksel beden temizlenir, sindirim sistemi dinlendirilir ve diğer dünyevi hazlardan uzak kalarak ruh ve beden arındırılır.

Yoga öğretilerinde ilk başlarda tavsiye edilen bir günlük oruçtur. Beden açlığa ve susuzluğa alıştırılır, daha sonra oruç tutmak istediğinizde nasıl hissettiğinizi bilebilirsiniz. Eğer normalde 3 öğün dolu dolu yemek yiyorsanız ve aralarda da atıştırıyorsanız, katı gıdaları almadan sadece meyve ve sebze suları ile oruç tutabilirsiniz, ya da sadece günde 3 litre suyu yudum yudum içip tüketerek oruç tutabilirsiniz. Eğer bütün bunlar zor geliyorsa, yağsız, tuzsuz, çok hafif yiyeceklerle bedeni arındırıp temizleyerek de oruç tutabilirsiniz.

Normalde ikinci ya da üçüncü günlerde oruç tutmak zorlayabilir; baş ağrısı, nefes alıp vermekte zorlanma, kusma gibi problemler olabilir. Bu durumda nefes teknikleri, yoga asanalar ve meditasyon ile zihni hazırlayarak bedeni kontrol edebilir ve bu negatif etkileri yok edebilirsiniz.

Üçüncü günden sonra ise orucun faydalarını hissetmeye başlarsınız; enerjiniz yükselir, konsantrasyonunuz artar, hisleriniz gelişir, bağırsaklarınız rahatlar ve karın bölgesi rahat olduğunda psikolojik olarak da rahat olursunuz. Daha huzurlu ve mutlu hissedersiniz.

Orucu açmak ise en önemli bölümdür. Orucu akşamüzeri açmak tavsiye edilir. Sindirim yavaşlayacağı için az yemek yemeli ve yemekleri çok iyi çiğnemelidir. Böylece sindirim işini kolaylaştırmış olursunuz.

Orucu bozmak için taze meyveler ve yoğurtla başlayabilirsiniz, Salata, buharda pişirilmiş sebzeler ve hafif tahılları tercih edebilirsiniz. Kesinlikle aşırı yemekten kaçınmak, yiyecekleri karıştırmamak ve yavaş yavaş yemek oruç sonrası rahatsızlık yaşanmasını engeller.