Gitarın Genç Dâhisi: Celil Refik Kaya

Sayı 28 - Eylül 2012

Celil Refik Kaya 1991 yılının Kasım ayında müzisyen bir ailede dünyaya geldi. Babası rebap ustası Mehmet Refik Kaya, amcası neyzen Ahmet Kaya’dır. Müzisyen bir ailede ve 60’tan fazla telli sazla dolu bir evde olmak, Celil’in Tanrı vergisi yeteneğini tetiklemek için gerekli ortamı yeterince sağlıyordu.

Celil, henüz 6 yaşındayken boyundan büyük bir gitarla babasının yanına gelip Bach’ın 1. Lavta Süiti’nin Bourrée bölümünü çalıp bir yerini tam beceremediğini söylediğinde, babası Mehmet Refik, hiç nota bilmeyen ve daha önce hiç özel bir ders almamış oğlundaki olağandışı yeteneği hemen fark etmişti. O günden itibaren, eşi Emine ile birlikte, ailecek büyük bir azim ve coşkuyla Celil’in yeteneğini dünyanın da duyacağı gün için çalıştılar.

Böylece babasıyla başladığı gitar eğitimine, babasının yakın dostu Yusuf Doğan Büyüköğüt ile devam etti. Hasan Cihat Örter’in manevî teşvikiyle, konserlerine misafir sanatçı olarak katıldı. Raffi Arslanyan’dan yorum ve ileri icra teknikleri dersleri aldı. Viyana’da A. Baluch, C. Cotsiolis, M. Heinzmann ile Iserlhon’da G. Garcia, F. Gerstmeier, G. Reichenbach, A. Vettoretti, T. Hoppstock ve E. Kassner ile çalıştı. Steven Thachuk, Hubert Kappel, David Russel ve A. S. Ramirez’den ustalık dersleri aldı.

2002 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı Gitar Bölümü’ne girdi. Çalışmalarına Yrd. Doç Dr. Soner Egesel ile devam etti. Avusturya, Salzburg Mozarteum Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Roland Hass, besteci J. Zanamon gibi otoriteler tarafından “gitarın genç dâhisi” olarak tanımlanan Celil, E. Fisk ve L. Young gibi ünlü gitaristlerin övgülerini aldı.

2004 yılında 13 yaşındayken Avusturya’nın Viyana kentinde Forum Gitarre Wien adlı uluslararası klasik gitar yarışmasına katıldı. 20 yaş kategorisinde katıldığı bu yarışmada üstün başarı sergileyerek herkesin hayranlık ve şaşkınlıkla izlediği Celil, gitarının akordu tutmayınca son parçaya vakti kalmadı ve ikinci oldu. (Yarışmanın birincisi 20 yaşındaydı.)

2005 yılında babası, sevgili dostumuz Mehmet Refik Kaya’nın çıkardığı Ruhnüvaz albümünde çaldı.

2008 yılında yurtiçinde İnönü Üniversitesi 1. Uluslararası Gitar Festivali ile Pera Gitar Festivali’nde birincilik ödülünü alırken, yurtdışında da Naxos’ta yapılan 30. Uluslararası Klasik Gitar Yarışması’nda büyükler kategorisinde yarışarak 3. oldu.

2009 yılında Sofya’da katıldığı ve yine birincilik ödülünü kazandığı Genç Virtüözler Yarışması’nda Süleyman Alnıtemiz’in gitar konçertosunun dünya prömiyerini gerçekleştirdi.

İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, Bilkent Senfoni Orkestrası, Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı Senfoni Orkestrası da dâhil olmak üzere, birçok orkestrada konuk sanatçı olarak çalarken, Buffalo Filarmoni Orkestrası’yla da Roberto Sierra’nın Folias’ının New York prömiyerini gerçekleştirdi.

2011 yılında tam bursla okuduğu üniversiteden birincilikle ve yüksek onur derecesiyle mezun olan sevgili Celil, klasik gitar literatüründe tüm dönemlere ait zengin bir repertuara sahip olan çok az sanatçıdan biri olma unvanına da sahip.

2011’de yüksek lisansını yapmak üzere New York Mannes College The New School For Music’e tam bursla kabul edildi. O zamandan beri Andreas Segovia’nın öğrencisi Oscar Ghiglia ve Albert Valdes Blain’in öğrencisi Michael Newman’la yüksek lisans çalışmalarına devam ediyor.

2012 yılı sevgili kardeşimiz Celil için özellikle çok hareketli ve çok başarılı bir yıl oldu. 3. Columbus Eyalet Üniversitesi Gitar Yarışması ve Sempozyumu, The Pearl and Julius Yükselen Genç Yıldızlar Müzik Yarışması, Queens Senfoni Genç Solist Yarışması ve Louisville Guitar Yarışması’nın da aralarında olduğu birçok uluslararası yarışmada ödül aldı. 2004 yılından beri her 2 yılda bir düzenlenen ve dünyanın en saygın gitar yarışmalarından biri olarak kabul edilen JoAnn Falletta Uluslararası Gitar Konçerto Yarışması’nın bu seneki birincisi de oldu. Bu yarışmanın ardından, Büyükada’da Aya Dimitri Rum Ortodoks Kilisesi’nin 156 yıllık tarihinde özel izinle ilk defa bir etkinlik gerçekleştirildi ve Celil muhteşem bir klasik gitar resitali verdi.

JoAnn Falletta yarışmasındaki birinciliğinin ardından dünyadaki önemli senfoni orkestraları kendisiyle konserler vermek üzere anlaşmalar yapmaya başladı. Celil önümüzdeki 2 yıl boyunca bir taraftan okuluna devam ederken diğer taraftan da dünya çapında konserler verecek. Hatta bunlardan ilkini 12 Ağustos’ta New Jersey Barok Orkestrası’yla Derwyn Holder’ın Gitar Konçertosu’nun da prömiyerini çalarak gerçekleştirdi bile.

Celil için gitar çalmak nefes almak kadar doğal bir olgu. Gitar dışında rebap, keman, kemençe, ud, tambur vb. hemen her türlü telli sazı da ustalıkla çalabilmesi Celil’in Tanrı vergisi yeteneğinin olduğu kadar, yaptığı işin tam anlamıyla hakkını vererek çalışmasının da bir sonucu.

2006 yılında katıldığı bir televizyon programında gelen bir soru üzerine Celil, “Ben dünyanın en iyi gitaristlerinden biri olmak istiyorum,” demişti. Coşkusu, zevki ve sevdiği işe kendini adamasıyla bu isteğini gerçekleştirmek üzere büyük adımlarla ilerliyor.

Bizim yapmamız gereken tek şey de buna şahitlik etmek ve onun zevkini paylaşmak.