Yorumbilim

19 Kasım 2016

Âdem

Âdem’e ait uluhiyet mertebesine Hazret tahsis edilmesinin sebebi: Var olanları varlıkta bütünlükte [cem] toplayarak, varlığın hakiki (vech) yüzleri ile onları kendi mertebelerinde koruyarak ve bütün (şe’n) oluşların nedenselliğini, sebeplerini ve ne için (imkân) mümkün olduklarını ve (maksadını) gayelerini anlayarak, ve bunun da bilincine erdikten sonra (Âdem) kendi varlığının şuurunu tamamlayıp kemalâtının olgunluğuna erişmesidir. Âdem kelimesinin birçok anlamı olmakla birlikte bir başka (taayyün) açılımı ise eril ve dişilliğin, celal ve cemalin […]
19 Kasım 2016

Geri Dönüp Bakmamak

Araf, en yüksek yerdir ve ancak irfâniyetle kazanılır. [1] Tora, Sodom ve Gomorra’yı yok etmek için inen meleklerin Lut’un yanına gitmeden önce İbrahim’e uğradıklarını anlatır. Melekler burada konaklarlar ve İbrahim onları tüm cömertliği ile ağırlar. Ardından İbrahim’in yanından ayrılıp Sodom’a, günahkâr şehre yönelirler. Midraş’a [2] göre Lut, yaşadığı şehre ulaşan insan sûretindeki meleklerin sokakta bir oraya bir buraya gidip geldiğini görür. [3] Onların orada ne yaptıklarını anlamaz, ama İbrahim gibi […]
19 Kasım 2016

Tora’da Amon Kavramı

“Yapıcı olarak onun yanında idim; Ve her gün onun sevinci idim. Her vakit onun önünde sevinirdim.” [1] Kral Süleyman şöyle der: “Ben anlayışım; kudret benimdir.” [2] Bu ifadenin ardında tanrısal anlayış ve insanî anlayış ayrımı yatmaktadır. Semitik gelenekte Tanrı, zâtı bakımından bir nitelenemezlik taşır. Her niteleme onun bir ismi veya sıfatına aittir. Tüm isim ve sıfatlar O’nundur. Ancak O, tüm isim ve sıfatlarına aşkındır. Plotinos’un Sudûr anlayışına göre bu mutlak […]
19 Kasım 2016

Amitay oğlu Yunus

İbranice Amitay, Emet kelimesinden türetilmiş bir isimdir. Emet, hakikat anlamına gelir. Amitay ise hakikatten veya hakikatin anlamlarını taşır. Amitay oğlu Yunus isminin “Hakikatin oğlu Yunus” mânâsına geldiği düşünülebilir. Yunus’un taşıdığı hakikat, kendini arayan insana öz varlığının rubûbiyetten (Rab) seslenişi gibidir. İnsan, Allah’ın sevgilisidir. Allah’ın bu sevgisi insanın sırrını taşır ve insanı insan yapan bu sırra kulak vermesidir. Yunus’a Rabbinden gelen sözün sırrı budur. İnsan, derin ve karanlık uykusundan uyanmalı, kendini […]
19 Kasım 2016

Başlangıçta

“Bereshit Bara Elohim Et HaShamaim ve Et HaEretz” [1] Tora’nın ilk cümlesi Tanrı’nın başlangıçta Gökleri ve Yeri yarattığı bilgisi ile başlar. Düz anlamı bakımından bu bir durum bildirmesidir. Bu bildirime göre Tanrı (Elohim) dolaysızca vardır ve yaratışın ilk eylemi olarak Gökleri ve Yeri var eder. Bir görüşe göre bu edim bir yaratmadır, bir diğer görüş ise bunun bir halk ediş, yani var olana şekil vermek olduğu fikrindedir [2]. Felsefi açıdan […]
19 Kasım 2016

Kâbe’nin Sütunları

Gördünüz mü o Lât ve ‘Uzzâ’yı? Ve öteki üçüncü Menat’ı?[1] İslam dini, Kur’an-ı Kerîm’in tebliğinin daha ilk yıllarında iman eden müminleri bir kavim olmaktan kabile olmaya davet etmiştir. Bu davetteki mânâ aşiretlere bağlı ırsî birliktelik oluşturan topluluklar olmaktan, ortak bir kıbleye sahip olan, aşkın bir ilke etrafında toplanan bilinçli bir toplum olmaya davettir [2]. Kabile kelimesinin kökü olan kbl, kıble mânâsını taşır. Belirli bir kıbleye yönelen kabile için makbul sayılıp […]
19 Kasım 2016

“İnsan Üç Kez Doğar” Üzerine

Toplumu oluşturanlar hiç kuşkusuz, onun içinde yaşayan insanlardır. İnsanlar bir toplumun içine doğarlar, hayatlarını o noktadan başlayarak çizerler. Doğduğunda kendini bir toplum içerisinde bulan insana gelirsek, değerlendirilmesi gereken başka şeyler ortaya çıkar. Bunlardan birisi bireyin doğduğu kültürdür. Birey kendini aslında toplumun içinde bulmakla kalmaz, aynı zamanda belirli bir kültürün içine doğmuş olarak buluverir. Bu insan, kendi iradesi dışında kendini o kültürün içine doğmuş olarak bulacaktır. Doğduğu aile onun ilk kültürü […]
19 Kasım 2016

Yeryüzünün Yüksek Yerleri

 İblis İsa’yı yüksek bir dağa götürdü ve ona dünyanın tüm illerini ve onların izzetini gösterdi. Ve İblis ona dedi: Eğer bana secde edersen, bütün bu şeyleri sana veririm. [1] İblis, İsa’yı göğe yükseltir ve onu bir dağın zirvesine koyar. Ve Rabbe olan imanını işte bununla sınar. Denilir ki insanı kendi tutkuları sınar iblis suretinde veya iblis suretinde sınayan Rabbidir gizli hikmetiyle; ve bir ihtimal de nefsidir görünen Rab suretinde. Her […]
4 Eylül 2016

Prometheus…

rivayet edilir ki insan kılığında bir cesaret bilinmez hala nedeni elinde bir demet ıtır çiçeği uzanır olympia’nın vazosuna taşar kokular bir beşik gibi sallanır koca dağ tanrılar gafletin uykusuna dalar ay çocuklarını toplar sokaktan perdeleri kapar kâh ufkun üstünde kâh önünde gözlerin dans edip durmaktadır bir kıvılcım zaman mekâna denk düştüğünde ateş olur bir mağaranın içinde bulur kendini görülür insanın ayak izleri sarışın bir gün daha doğrulmaktadır gecenin koynundan dağlar […]