Edebiyat

10 Temmuz 2018

Fatma Aliye: “Bir Kadın”

Uzun yıllar, neredeyse adından hiç söz edilmeyen, son yıllarda her ne olduysa, adına sıkça rastladığımız Fatma Aliye Hanımefendi, çok uzaklardan gelerek Türkiye’nin gündemine oturdu. Hakkında birçok şey söylendi, yazıldı ve çizildi. Eserleri, nitelikleri ve yaptığı çalışmalar gün yüzüne çıktıkça, herkes kendi fikrî potasının içinde eritmeye çalıştı Fatma Aliye’yi. Birçok konuda “ilk”lerin kadını olmasının yanı sıra, inandığı değerler uğruna ömrünü harcayan bir kadın kahraman ile tanıştık son zamanlarda. Barbarosoğlu, yoğun bir […]
11 Şubat 2018

Nietzsche, Apollınaıre ve Ben!

Yaşadığım onca kederli günlere rağmen, yaşadığım nice zor yıllara rağmen, hep umutlu olmaya çalıştım. Metafor, bir şeyi söylemenin şiirsel yolu değil de nedir? Hep böyle yaşadım ben. Şiirle, renklerle ve kelimelerle yürüdüm. Ruhumu hep özgür bırakmaya çalıştım ve yanlış patikalarda yürümekten kaçındım. Aya bakmak sığınağım, su gibi yalnızca kendime akmak biricik kaderim oldu. “Nasıl korurum söyleyin yanmaktan kendimi arkamda kızgın güneş ölesiye koşarken” Ah benim nice Nietzsche kardeşim ne kadar […]
11 Şubat 2018

Edebiyatta Umut

“Neden edebiyat?” diye sordu, Siyah Kuğu! Adam, derin bir nefes alıp, gözlerini kızın giderek daha da küçülen göz bebeklerine dikip, “Sorduğun soruyu bütün gece derin derin düşündüm. Edebiyatla ilgili bazı dertlerim var. Önce sana bu dertlerden biraz bahsetmek isterim. Bu dertler büyük dertler… Tarifsiz dertler… Agaphe dertleri… Kendimle ilgili değil, dünyayla ilgili… Dünyanın ruhuyla ilgili… Korkaklarla ilgili, adaletsizlerle ilgili, cahillere ve yalancılarla ilgili… Gücün yalakası olanlarla dertlerim var. Biliyorsun aslında, hangimizin yok ki? Ama benimkisi […]
1 Ekim 2017

Amerikan Edebiyatı’nda Yalıtılmışlık Teması

Amerikan Edebiyatı, yalıtılmışlık temasını hem bireysel karakterler ve izole kalma nedenleri hem de bunun, bir bütün olarak Ulus üzerine olan etkileri üzerinden ele almaktadır. F. S. Fitzgerald ve Edith Wharton gibi yazarlar, kendini gerçekleştirme arayışında olan bireyler olarak görebileceğimiz, karışık bilinçlere sahip karakterler yaratmıştır. Bu deneme yazısı, Amerikan Edebiyatı’nda yalıtılmışlık temasının oldukça çok işlenmesinin sebeplerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi’ne göre, bir bireyin kendini gerçekleştirmesi için fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarının […]
13 Mart 2017

Fitneci Güzel

Fransız yazar Honoré de Balzac’ın Bilinmeyen Başyapıt isimli eseri sanatı kavramsal düzeyde ele alan, kapsamlı düşünme olanağı sunan bir kısa öyküdür. On dokuzuncu yüzyılda yazılmış olmasına karşın zamanına aşkın tinselliği okuyucuyu sarsıcı niteliktedir. Bugüne dek Cezanne, Matisse, Picasso gibi birçok ünlü sanatçının, Karl Marks’ın, sanat kuramcılarının ilgisini çeken bir başucu yapıtı olmuştur. Balzac’ın ve öykünün tinselliğinden derinden etkilenen Picasso’nun 1937 yılında olayın geçtiği adres olan Grands Augustins sokağında konumlandırılan aynı […]
5 Şubat 2017

Perdeyi Kaldır

Şu garibim madde ve şu şıkırdım enerji nereye gitsin? Ama hakikat hep orada hep içimizde yaşarken takla atıp durmuyor mu? Keşke ‘fenâ’ halde olsam ve hep öyle kalsam? En azından ‘yokluk’ makamının kapısının eşiğinde durur, hiçlikle terbiye edebilirim kendimi desem de nâfile! ‘Kesret’ denilen bu yabancılıktan, ‘vahdet’ denilen o hiçliğe, o birliğe yolculuk kolay mıdır? Yüzlerce perdeyi kaldırsam da önümden, önüme düşen yine bir perde! Kesif bir kalabalığın kabalığı yüzüme […]
5 Şubat 2017

Diri Diri Gömülüş

Her işte tanrıların dediğini yap ki, bir daha bölünmeyesin ve sevgi yolu ile ilk bütünlüğünü yeniden bulasın. Kimse sevgiye karşı koymasın. Ona karşı koyan, tanrıları düşman eder kendine. Sevgi ile barışıp uzlaştık mı bizi bütünleyecek sevgilileri de bulur, mutluluğa erişiriz; bu da az kişiye nasip olan bir şeydir”.                                             […]
5 Şubat 2017

Edebiyatta Kaygı

“Kaygı, özgürlüğün kendisiyle başının belaya girmesidir…” Kierkegaard     “Güneşin battığı yere gidiyorum kardeşim?” “Neden?” “Bilmem. Sanırım yeni bir şey bulmak istiyorum.” “O halde onu bulmadan dönme.”   Dante’yi o meşhur ölümcül yolcuğuna çıkaran kaygı neydi? Değirmenlere kılıç çeken Don Kişot’unkiyle aynı mıydı? Aşkı uğruna ölümü göze alan Romeo hangi kaygıyla planladı her şeyi? Ailesini bırakıp Avrupa’ya Alexy’nin peşinden tutkuyla giden Anna Karenina’yı kaygılandıran büyük olay, mutlu olmak isteyen güzel Madam […]
25 Ocak 2017

Edebiyatta Sınır

“Yazmak, metinlerarasılıktır.” Jorge L. Borges “Yazmak, toplumu yeniden kurmaktır.” İtalio Calvino “Yazmak, labirentte kaybolmaktır.” Umberto Eco Prolog “Sen kimsin?” “Ben herkesim.” “İşte edebiyat!” *** Çok genel bir ifade taşıyor yazımın başlığı: Edebiyatta Sınır. Edebiyatın türleri arasındaki sınırı mı, öyküdeki sınır mı, yazarın sınırını mı yoksa okurun sınırını mı işaret ettiği ise muğlak… Aslında bu muğlaklığı biraz da korumak istiyorum. Çünkü söz konusu ‘sınır’ kavramı ise (kavramın özü gereği), işimize yarayacağını […]